กรมส่งเสริมการเกษตรเตรียมปรับแนวทางส่งเสริมการเกษตรใหม่ ภายใต้แนวคิด “ฟาร์มแลกกันทำ”
เชื่อมเทคโนโลยีสู่การผลิต เพิ่มโอกาสทางตลาดให้เกษตรกร
กรมส่งเสริมการเกษตรเตรียมปรับแนวทางส่งเสริมการเกษตรใหม่ ภายใต้แนวคิด “ฟาร์มแลกกันทำ” มุ่งส่งเสริมการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ระหว่างเกษตรกร ควบคู่กับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการผลิตและการเชื่อมโยงโอกาสทางตลาด โดยใช้ศูนย์ปฏิบัติการของกรมส่งเสริมการเกษตรเป็นฐานในการพัฒนาองค์ความรู้และทดสอบแนวทางการผลิตในสภาพพื้นที่จริง ก่อนถ่ายทอดและขยายผลให้เกษตรกรนำไปปรับใช้ เพื่อพัฒนาคุณภาพผลผลิตและเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้ สอดคล้องกับการขับเคลื่อนงานของกรมส่งเสริมการเกษตรภายใต้แนวคิด “ตลาดนำ นวัตกรรมเสริม เพิ่มรายได้”
นายกฤษ อุตตมะเวทิน อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า กรมส่งเสริมการเกษตรมีศูนย์ปฏิบัติการทั่วประเทศ 50 แห่ง ซึ่งมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ครอบคลุมการพัฒนาอาชีพการเกษตร การผลิตและขยายพันธุ์พืช เทคโนโลยีด้านอารักขาพืช วิศวกรรมเกษตร และแมลงเศรษฐกิจ โดยมีบทบาทในการศึกษา ทดลอง ทดสอบ และพัฒนาเทคโนโลยีให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ รวมทั้งเป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับเกษตรกรและเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตร จึงมีศักยภาพในการสนับสนุนแนวคิด “ฟาร์มแลกกันทำ” ให้เป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนประสบการณ์และเรียนรู้ร่วมกันระหว่างเกษตรกร ภาคเอกชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนทดลองรูปแบบการผลิต เครื่องมือ และนวัตกรรมที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและลดข้อจำกัดในการประกอบอาชีพการเกษตร
การนำศักยภาพของศูนย์ปฏิบัติการมาใช้ในลักษณะดังกล่าวยังสอดคล้องกับแนวทางยกระดับศูนย์สู่การเป็น ศูนย์บริการและธุรกิจเกษตรกรครบวงจร (Agri Complex) ซึ่งจะพัฒนาศูนย์ปฏิบัติการให้มีลักษณะเป็นพื้นที่ทดลองและพัฒนาธุรกิจเกษตร (Agri Business Sandbox) เปิดโอกาสให้เกษตรกรรุ่นใหม่เข้ามาทดลองใช้บริการ เครื่องมือ เครื่องจักร โครงสร้างพื้นฐาน และองค์ความรู้ของศูนย์ รวมทั้งนำปัญหาและความต้องการจากการทำธุรกิจจริงมาร่วมออกแบบและปรับปรุงบริการ เพื่อให้ศูนย์สามารถตอบสนองต่อความต้องการของเกษตรกรได้อย่างตรงจุดและทันต่อการเปลี่ยนแปลงตลอดจนการเชื่อมโยงตลาด และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
ควบคู่กับการพัฒนาด้านการผลิต กรมส่งเสริมการเกษตรให้ความสำคัญกับการสร้างความร่วมมือกับภาคเอกชนเพื่อเพิ่มโอกาสทางตลาด อาทิ บริษัท บีเจซี บิ๊กซี ซูเปอร์ฟาม จำกัด ซึ่งมีแนวทางสนับสนุนชุมชนและกลุ่มเกษตรกรรายย่อยผ่านการรับซื้อผลผลิตโดยตรง ควบคู่กับการพัฒนาคุณภาพผลผลิตตามหลักการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (Good Agricultural Practices: GAP) โดยมีการดำเนินงานระยะที่ 1 ในพื้นที่อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ บนพื้นที่ประมาณ 338 ไร่ และมีแผนขยายพื้นที่เพาะปลูกไปยังอำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่
จากการดำเนินงานที่ผ่านมา พบว่า การสร้างโอกาสทางตลาดจำเป็นต้องควบคู่กับการพัฒนาความพร้อมด้านการผลิต ทั้งการเสริมทักษะและความรู้ในการเพาะปลูก การสนับสนุนทางวิชาการและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ รวมถึงการคัดเลือกสายพันธุ์ให้เหมาะสมกับสภาพดินและภูมิอากาศ ซึ่งมีผลต่อคุณภาพและปริมาณผลผลิต ประเด็นเหล่านี้จึงสามารถนำมาใช้เป็นโจทย์ในการศึกษาและทดสอบของศูนย์ปฏิบัติการ เพื่อพัฒนาแนวทางการผลิตที่เหมาะสม ก่อนถ่ายทอดให้เกษตรกรนำไปปรับใช้ในพื้นที่ของตนเอง
ขณะเดียวกัน กรมส่งเสริมการเกษตรยังมุ่งขยายโอกาสด้านการตลาดให้แก่เกษตรกร โดยมีแนวทางการจัดหาผลผลิตใบกะเพราเพื่อรองรับความต้องการของตลาด ซึ่งได้ประสานงานกับสำนักงานเกษตรจังหวัดปทุมธานีเพื่อหารือและเชื่อมโยงการดำเนินงานร่วมกับจังหวัดแล้ว โดยจะพิจารณาความพร้อมด้านพื้นที่เพาะปลูก ปริมาณผลผลิต และศักยภาพของเกษตรกร เพื่อให้สามารถจัดหาผลผลิตได้ตรงตามความต้องการของตลาด สร้างช่องทางจำหน่ายที่ชัดเจน และเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร
แนวทางด้านตลาดจึงเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับกำหนดโจทย์การพัฒนาการผลิตให้ตรงกับความต้องการของผู้ซื้อ และสามารถนำมาเชื่อมโยงกับแนวคิด “ฟาร์มแลกกันทำ” โดยใช้ศูนย์ปฏิบัติการเป็นพื้นที่ศึกษา ทดลอง และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ร่วมกับเกษตรกร ภาคเอกชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อเตรียมความพร้อมด้านคุณภาพและปริมาณผลผลิตให้สอดคล้องกับตลาดเป้าหมาย
เตรียมปรับแนวทางส่งเสริมการเกษตรใหม่ภายใต้แนวคิด “ฟาร์มแลกกันทำ” ควบคู่กับการยกระดับศูนย์ปฏิบัติการสู่ศูนย์บริการและธุรกิจเกษตรกรครบวงจร (Agri Complex) จึงเป็นการบูรณาการการทำงานตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ โดยใช้ศูนย์ปฏิบัติการเป็นฐานในการพัฒนาและทดสอบเทคโนโลยี ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เชื่อมโยงองค์ความรู้กับการปฏิบัติจริง และสร้างความร่วมมือกับภาคเอกชนและเครือข่ายตลาด เพื่อให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีที่เหมาะสม พัฒนาคุณภาพผลผลิต มีตลาดรองรับ และต่อยอดการประกอบอาชีพไปสู่ธุรกิจเกษตรที่สร้างมูลค่าเพิ่มและรายได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน
กรมส่งเสริมการเกษตร
